Darmowa pomoc prawna
Przedłożony został projekt ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej przyznawanej przez państwo osobom fizycznym. Ministerstwo Sprawiedliwości w dniu 8 września 2006 roku złożyło autopoprawkę do tego projektu. Odbyła się również debata nad autopoprawką, w której brali udział przedstawiciele naczelnych organów korporacji prawniczych, komisji kodyfikacyjnych prawa cywilnego i karnego oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych, które już dziś udzielają pomocy prawnej w ramach wolontariatu. Celem autopoprawki jest poszerzenie dostępu do bezpłatnej pomocy prawnej osobom najuboższym, jak i zmniejszenie wydatków na organizację systemu. Organizację systemu pomocy prawnej przedsądowej ma zapewnić Krajowa Rada Pomocy Prawnej, zwana dalej Radą. Rada będzie opracowywać szczegółowe standardy pracy punktów pomocy prawnej oraz nadzorować pracę Biura Krajowego Rady Pomocy Prawnej. Rada będzie stale współpracować z Ministrem Sprawiedliwości, który z kolei będzie nadzorował pracę Rady i Biura. Usługi dostępne w ramach bezpłatnej pomocy prawnej będą świadczyły podmioty, które zostaną wyłonione w jawnych konkursach na podstawie umów o udzielenie pomocy prawnej. Wprowadzenie w życie przedmiotowej nowelizacji pozytywnie wpłynie na podniesienie świadomości prawnej obywateli. Z obliczeń Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że z takiej pomocy może skorzystać nawet 300 tys. rocznie najuboższych obywateli, których nie stać na wynajęcie sobie adwokata, czy uzyskanie choćby nawet pomocy w napisaniu pisma.
W państwie demokratycznym nie może być mowy o przeszkodzie w uzyskaniu pomocy prawnej tylko dlatego, że ktoś jest uboższy i w sposób oczywisty nie stać go na poradę prawną.
Pomoc prawna w rozumieniu projektu autopoprawki obejmuje celowe dochodzenie praw na etapie przedsądowym, co należy rozumieć, jako udzielenie porad i informacji prawnych, przede wszystkim w sprawach cywilnych, z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, w sprawach mieszkaniowych i spółdzielczych. Coraz częściej bowiem pusty portfel staje się przeszkodą w dostępie do wymiaru sprawiedliwości.
Regulacje, o których mowa, w dalszej perspektywie czasowej przyniosą korzyści dla budżetu państwa. Szacuje się, że wdrożenie tego systemu będzie kosztowało skarb państwa ok. 18 mln złotych, ale to i tak niewiele w porównaniu z projektem, który został przedłożony przez poprzedni Rząd. Ta propozycja wiązała się z poważniejszymi kosztami na stworzenie takiego samego systemu, jak obecna zgłaszana autopoprawka przez Prawo i Sprawiedliwość.
Według poprzedniego ministra Andrzeja Kalwasa biura pomocy prawnej miały powstać przy sądach. Jednak obecny minister Zbigniew Ziobro krytykuje ten pomysł, uważając go za drogi i zbyt zbiurokratyzowany.
Punkty pomocy prawnej, na zasadach konkursowych będą tworzone przede wszystkim przez organizacje pożytku publicznego, adwokatów, radców prawnych i inne osoby upoważnione do świadczenia pomocy prawnej, w każdym powiecie, w lokalach pozostających w ich dyspozycji. Proponowane rozwiązania umożliwiają udzielanie pomocy prawnej na terenie całego kraju bez konieczności wydatkowania znaczących w skali budżetu państwa kwot na tworzenie i obsługę państwowych biur.
Pomoc prawna będzie udzielana, jeżeli zainteresowany uzyskuje dochód nie większy niż 150 % dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej albo 200 % dochodu w przypadkach nadzwyczajnych lub szczególnie ważnych społecznie.
autor: Beata Kempa
Skomentuj ten artykuł! (1)