Polityka państwa jest nierozerwalnie powiązana z kulturą i historią narodu. Dzieje Polski pełne są wzlotów i upadków. W przeszłości Polacy słynęli z tego, że potrafią walczyć o swoje ideały, wręcz są w stanie oddać za nie życie. Patriota był bohaterem, który całkowicie poświęcał się dla Ojczyzny. W dzisiejszych czasach główne wartości mają, niestety, inny oddźwięk. Uległy one nieuchronnemu przewartościowaniu. Warto więc zadać pytanie o aktualność i zasadność patriotyzmu. Kim dzisiaj jest patriota? Kim jest dobry obywatel?
Patriotyzm powszechnie rozumie się jako troskę o nasze wspólne dobro. Nie należy go jednak utożsamiać z nacjonalizmem. Patriota, tak jak w piosence, szanuje innych ludzi oraz miejsce, w którym żyje. Dzisiaj bardzo trudno o taką postawę, ponieważ wielkie ideały przegrywają z prozą życia codziennego. Na domiar złego kultura masowa nie lansuje takich wartości, ponieważ nie są one chwytliwe, a w opinii niektórych ludzi „trącą” zbytnim patosem, a czasami nawet kiczem.
W obliczu integrującej się Europy problem nabiera jednak na znaczeniu. Możemy definiować się „obywatelami Europy”, nawet całego świata, ale podstawą naszej świadomości jest bycie Polakiem. Tak naprawdę każde państwo bazuje na patriotyzmie, który kształtuje obraz społeczeństwa obywatelskiego. Warto więc odkurzyć zapomnianą kulturę, historię i wrócić do wspólnych korzeni. Główną rolę w inicjowaniu takich przedsięwzięć powinno odgrywać państwo, ponieważ nawet największe ideały zginą, gdy nie stoją za nimi konkretne środki finansowe. W Polsce taki obowiązek spoczywa na Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego na czele z Kazimierzem Ujazdowskim.
Ze względu na dużą liczbę programów kulturalnych, Drodzy Czytelnicy, zdecydowałam się na przybliżenie Wam dwóch takich inicjatyw: „Patriotyzm Jutra” oraz „Śpiewająca Polska”. Gorąco zachęcam do udziału w takich akcjach wszystkie zainteresowane ośrodki, w szczególności szkoły publiczne i jednostki samorządowe. Pracownicy mojego Biura Poselskiego udzielą wszystkich niezbędnych na ten temat informacji.
W dniu 11 listopada 2005 roku Premier RP Kazimierz Marcinkiewicz wraz z Ministrem Edukacji i Nauki Michałem Seweryńskim oraz z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierzem Ujazdowskim ogłosił deklarację „Patriotyzm Jutra”. Strona rządowa zapowiedziała aktywne wsparcie inicjatyw pozarządowych w zakresie edukacji patriotycznej dzieci i młodzieży. Budżet tego programu na rok 2006 wynosi 5 mln zł. O wsparcie z tego tytułu mogą ubiegać się instytucje kultury, jednostki samorządowe, kościoły i związki wyznaniowe oraz szkoły publiczne i niepubliczne, w tym szkoły o charakterze artystycznym. Promowane będą działania zmierzające do upowszechniania szeroko rozumianej tradycji oraz wiedzy na temat polskiego doświadczenia historycznego. Duży nacisk kładzie się także na aktywne i świadome kształtowanie postaw obywatelskich oraz wzmocnienie identyfikacji z miejscem pochodzenia. Rząd Polski chce wykorzystać środki komunikacji medialnej, aby spopularyzować wiedzę o naszej przeszłości, a co za tym idzie - o nas samych. Udział środków własnych oraz pozyskanych z innych źródeł przez beneficjenta nie może być mniejszy niż 10% kosztów całej realizacji. Minimalna kwota dofinansowania wynosi 5.000 zł. Projekty muszą w sposób ciekawy, atrakcyjny nawiązywać do historii i kultury. Najważniejsze jest to, aby przekaz z nich płynący trafiał do ludzi młodych. Można w tym celu wykorzystać szereg środków, takich jak ciekawe podręczniki, interesujący program telewizyjny, czy radiowy itp. Liczy się pomysł i jego wykonanie. Nie należy także zwlekać ze złożeniem wniosku. Odpowiednie dokumenty składamy do 15 kwietnia. Kolejne tury ruszają 15 czerwca, 15 września i 15 listopada.
Apeluję do wszystkich zainteresowanych osób - zróbmy wszystko, co w naszej mocy, aby miłość do Ojczyzny przestała być anachronizmem, a stała się znakiem rozpoznawczym wszystkich Polaków. Nadmieniam, że ten program jest ogromną szansą przede wszystkim dla szkół publicznych, którym często nie wystarcza środków na szerzenie kultury. Nauczyciele i uczniowie nie zmarnujcie takiej możliwości. Niech Wasz wysiłek intelektualny zaprocentuje.
Kolejny projekt przewiduje z kolei „rozśpiewanie całej Polski ”. Pod wodzą Marka Mutora - dyrektora Narodowego Centrum Kultury rusza inicjatywa powszechnej edukacji chóralnej. Program ten stanowi rozwinięcie bardzo udanej akcji „Śpiewający Wrocław”, w wyniku której w ciągu 5 lat powstało 40 nowych chórów, przede wszystkim w szkołach podstawowych i gimnazjach. Organizatorzy chcą przypomnieć szerszej publiczności zapomniane już trochę starsze piosenki. Na ten cel przeznaczono 1,5 mln złotych. Dzięki tym środkom nauczyciele będą mogli zorganizować dodatkowe lekcje muzyki, przynajmniej dwa razy w tygodniu. Hymnem chórów ma być przerobiony hymn wrocławski.
Narodowe Centrum Kultury chce zorganizować także cykl warsztatów dla dyrygentów chórów szkolnych, aby ułatwić im przyszłą pracę. Uwieńczeniem całej akcji mają być coroczne przeglądy twórczości. Operatorem projektu został Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans. Dodatkowo program ten może liczyć także na finansowe wsparcie samorządów lokalnych. Incjatywa ma przyczynić się do przełamania stereotypu, że śpiew w chórze nie cieszy się zainteresowaniem. Dobry przykład ku temu dał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierz Ujazdowski, który z zaproszonymi gośćmi w trakcie uroczystej inauguracji programu odśpiewał hymn „Śpiewającej Polski” - „Niech się Polska rozśpiewa, niech piosenką rozbrzmiewa, by piękniejszy był świat dookoła”.
Programy „Patriotyzm Jutra” i „Śpiewająca Polska” są doskonałym sposobem na rozpowszechnianie wartości kulturalnych wśród społeczeństwa. Ostatnio bardzo wiele mówi się o budowie IV Rzeczypospolitej. Warto zwrócić uwagę, że powinna ona mieć także wymiar kulturalny. Na ten cel przeznaczono w budżecie państwa konkretne pieniądze. Najważniejsze jest jednak to, aby te środki zostały w pełni wykorzystane. A to już, Drodzy Czytelnicy, zależy od nas samych! Nie zmarnujmy więc takiej możliwości! Gorąco zachęcam do udziału w tych projektach.